विक्री (sale) करार विरूद्ध विक्रीसाठी केलेला करारनामा (agreement for sale): मुख्य फरक


स्थावर मालमत्तेच्या विक्रीचा करार हा अचल मालमत्तेच्या विक्री कराप्रमाणेच नाही. कायदेशीर दृष्टिकोनातून मालमत्ता खरेदीदार आणि विक्रेते यांनी जागरूक असले पाहिजेत हे आम्ही बघतो.

Table of Contents

मालमत्तेची विक्री टप्प्या टप्प्याने केली जाते. खरेदीदार आणि विक्रेता उचित कायदेशीर स्थिती प्रदान करण्यासाठी चालवल्या जाणार्‍या पहिल्या दस्तऐवजांपैकी एक म्हणजे विक्रीसाठीचा करार (agreement to  sell or agreement to sale) किंवा विक्रीसाठी केलेला करार (agreement for sell) किंवा विक्रीचा करार किंवा विक्रीसाठीचा करार (sale agreement). नवीन मालकाकडे मालमत्तेच्या टायटलचे हस्तांतरण करण्यासाठी तयार केलेला खालील दस्तऐवज विक्री करार म्हणून ओळखला जातो. हा दस्तऐवज डीड ऑफ सेल किंवा कन्व्हेयन्स डीड म्हणून देखील ओळखला जातो. आता, अॅग्रीमेंट टू सेल आणि सेल डीड मधील मुख्य फरक शोधूया.

 

विक्री करार म्हणजे काय?

विक्री करार हा एक कायदेशीर दस्तऐवज आहे जो हे सिद्ध करतो की मालमत्ता विक्रेत्याकडून खरेदीदाराकडे हस्तांतरित केली गेली आहे. विक्री कराराची नोंदणी (खरेदीखत) मालमत्ता खरेदीची प्रक्रिया पूर्ण करते.

 

विक्रीसाठीचा केलेला करार म्हणजे काय?

एकदा खरेदीदार आणि विक्रेता मालमत्तेच्या व्यवहारात प्रवेश करण्याच्या करारावर पोहोचल्यानंतर, त्यांनी कराराचा मसुदा तयार केला, ज्यामध्ये पुढे व्यवहार होणार असलेल्या अटी आणि शर्ती ठेवल्या. हा दस्तऐवज विक्रीसाठी केलेला करार किंवा विक्रीचा करार म्हणून ओळखला जातो.

 

विक्री कराराचे कायदेशीर पैलू

मालमत्ता हस्तांतरण कायदा, १८८२, जो घर मालमत्ता विक्री आणि हस्तांतरणाशी संबंधित प्रकरणांचे नियमन करतो, याप्रमाणे विक्रीसाठीचा करार किंवा विक्रीचा करार याची व्याख्या खालीलप्रमाणे आहेः

“स्थावर मालमत्तेच्या विक्रीचा करार, असा करार आहे की अशा मालमत्तेची विक्री पुढे पक्षांमधील समजाऊन  केलेल्या अटींनुसार होईल” – कलम ५४. तसेच कलम ५४ असेही सांगते की अशा मालमत्तेवर होणारा खरेदीदार कुठलेही अधिकार वा हक्क स्वतः किंवा या कराराद्वारे दाखवू शकत नाही.”

वरील व्याख्यांमधून हे नेमके स्पष्ट होते की विक्रीच्या करारामध्ये भविष्यात काही मालमत्ता काही विशिष्ट अटी व शर्तींच्या समाधानावर हस्तांतरित करण्याचे वचन दिले जाते. तर, हा करार स्वतः प्रस्तावित खरेदीदारास मालमत्तेत कोणतेही हक्क किंवा अधिकार निर्माण करीत नाही.

खरेदीदारास काही स्थितीत मालमत्ता खरेदीवरील प्रश्नांची उत्तरे मिळवून मालमत्ता खरेदी करण्यासाठी समाधान मिळविण्याचे काम विक्रीसाठीचा करार करते. त्याचप्रमाणे, विक्रेताला त्याच्या अटी व शर्तींच्या पूर्ततेवर खरेदीदाराकडून विचार विनिमय करण्याचा अधिकार देखील मिळतो.

खरेदीदाराने काही अटींच्या समाधानावर मालमत्ता खरेदी करण्याचा अधिकार आहे, असा समाज विक्रीचा करार तयार करतो. त्याचप्रमाणे, विक्रेताला त्याच्या अटी व शर्तींच्या पूर्ततेवर खरेदीदाराकडून विचार विनिमय करण्याचा अधिकार देखील मिळतो.

विक्रेता मालमत्ता खरेदीदाराला विकण्यास किंवा ताब्यात देण्यात असफल झाल्यास, विशिष्ट मदत अधिनियम, १९६३च्या तरतुदीनुसार, खरेदीदारास विशिष्ट कामगिरीचा हक्क मिळतो. समान तरतूदिद्वारे  असेच हक्क विक्रेत्यासही मिळतात.

जरी विक्रीसाठी केलेल्या करारावर स्वाक्षर्‍या केल्या याचा अर्थ असा नाही की विक्री पूर्ण झाली आहे, परंतु ते त्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. म्हणूनच करारामध्ये नमूद केल्यानुसार खरेदीदारांना अटी व शर्तीची तीव्रपणे जाणीव असणे आवश्यक आहे.

 

विक्रीच्या करारातील तपशील

विक्री करारात सहसा खालील माहिती असते:

  1. खरेदीदार आणि विक्रेत्यांचे तपशील (नाव, वय आणि पत्ते)
  2. मालमत्तेचे वर्णन (एकूण क्षेत्र, बांधकामाचे तपशील, अचूक पत्ता आणि परिसर)
  3. आगाऊ पेमेंट तसेच पेमेंट पद्धतीसह विक्रीची रक्कम
  4. मालमत्ता टायटल प्रत्यक्षात खरेदीदाराला दिले जाईल तेव्हाची वेळेची चौकट.
  5. ताबा वितरित करण्याची वास्तविक तारीख.
  6. नुकसानभरपाई क्लॉज (विक्रेता मालकीच्या संदर्भात विवाद झाल्यास खरेदीदारास कोणत्याही नुकसान भरपाई देण्याचे आश्वासन देतो, परिणामी खरेदीला आर्थिक नुकसान होते)

 

Agreement for sale versus sale deed: Main differences

 

विक्रीसाठी केलेला रानामा (Agreement for sale) विरूद्ध विक्री करारनामा (sale deed)

विक्री करारनामा (sale deed) विक्रीसाठी केलेला रानामा (Agreement for sale)
विक्री करार म्हणजे मालमत्तेच्या मालकीची वास्तविक हस्तांतरण. विक्रीसाठी केलेला करार हा मालमत्तेच्या मालकीचे भविष्यात हस्तांतरण करण्याचे वचन आहे.
विक्री करारामध्ये दोन्ही पक्षांबद्दलची माहिती (खरेदीदार आणि विक्रेता), त्यांचे वय, पत्ते आणि इतर तपशील समाविष्ट असतो. विक्रीसाठी केलेल्या करारात मालमत्तेच्या मालकीचे भविष्यात हस्तांतरण करण्याचे वचन आहे.
विक्री करार नवीन मालकास मालमत्तेतील हक्क आणि अधिकार  देतो. विक्रीसाठी केलेला कराराद्वारे खरेदीदारास विशिष्ट अटींच्या समाधानावर प्रश्न विचारून मालमत्ता खरेदी करण्याचा अधिकार दिला जातो.
विक्री करार पार पाडण्यासाठी खरेदीदारास मुद्रांक शुल्क व नोंदणी शुल्क भरावे लागते. विक्रीसाठी केलेला करारात आधी विक्रेता आणि खरेदीदाराने नॉन-ज्यूडिशियल स्टँप पेपरवर स्वाक्षरी करून अंमलात आणलेले असते.

 

विक्री करार आणि विक्रीसाठीचा करार याचा सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय

विक्रीसाठीच्या कराराचा परिणाम म्हणून विचारात असलेल्या मालमत्तेची प्रत्यक्ष विक्री होऊ शकते किंवा नाही हा प्रश्न होता. महाराष्ट्र मुद्रांक अधिनियमांसारखे काही मुद्रांक शुल्क कायदे विक्रीसाठी असलेल्या कराराला आणि प्रत्यक्ष विक्री कराराला एकाच मापात तोलतात, ज्यामुळे विक्री कराराला लागणारा मुद्रांक शुल्क विक्रीसाठी होणाऱ्या कराराला सारखाच लावला जातो. अशा तरतुदींमुळे, विक्रीसाठी केलेल्या करारावर मुद्रांक शुल्क भरणे आवश्यक आहे, म्हणून लोक प्रत्यक्ष विक्री करार म्हणून चुकून विक्रीसाठी केलेला करार समजतात.

सन २०१२ मध्ये, सर्वोच्च न्यायालय, सूरज लैंप एंड इंडस्ट्रीज (प्र.) लिमिटेड (Suraj Lamp & Industries (P) Ltd) (२) विरुद्ध हरियाणा राज्य यांनी, पॉवर ऑफ अटर्नीमार्फत बनविलेल्या स्थावर मालमत्तेच्या विक्रीच्या वैधतेबाबत चर्चा केली असता,

“अचल संपत्ती फक्त डीड ऑफ कन्व्हेयंस (विक्री करार) द्वारा कायद्याने आवश्यकतेनुसार विधिवत मुद्रांकित आणि नोंदणीकृत करुन हस्तांतरित केली जाऊ शकते. म्हणूनच आम्ही पुन्हा सांगू की स्थावर मालमत्ता केवळ कन्व्हेयन्सच्या नोंदणीकृत कराराद्वारे, नियमाप्रमाणे आणि कायदेशीररित्या हस्तांतरित केली जाऊ शकते. ”

“विक्रीचा कोणताही करार (विक्री करण्याचा करार), जो डीड ऑफ कन्व्हेयन्स (विक्री करार) नोंदणीकृत नाही तो मालमत्ता हस्तांतरण कायद्याच्या कलम ५४ आणि ५५ नुसार लागणाऱ्या गरजेसाठी कमी पडेल आणि त्यामुळे टायटलचे कुठलेही पुष्टीकरण देणार नाही, स्थावर मालमत्ता हस्तांतरित करू शकत नाही (मालमत्ता हस्तांतरण कायद्याच्या कलम ५३ए अंतर्गत मंजूर केलेल्या मर्यादेच्या अधिकार वगळता).

ट्रान्सफर ऑफ प्रॉपर्टी कायद्यानुसार, विक्रीसाठीचा करार, मालमत्तेचा ताबा असला किंवा नसलेला कन्व्हेयन्स नाही. मालमत्ता हस्तांतरण कायद्याच्या कलम ५४ मध्ये असे म्हटले गेले आहे की केवळ नोंदणीकृत पद्धतीने आणि विक्री कराराद्वारे अचल संपत्तीची विक्री करता येते. विक्रीसाठीचा करार या विषयात कुठल्याही प्रकारचा बदल करू शकत नाही.

बिल्डर आणि खरेदीदार यांच्यात विक्री कराराचे महत्त्व सर्वोच्च न्यायालयाने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले, कारण गृहनिर्माणकर्त्याला गृहनिर्माण युनिटचा ताबा देण्याच्या कालावधीचा विचार बिल्डर-खरेदीदाराच्या कराराच्या तारखेपासून केला जाणे आवश्यक आहे. रिअल इस्टेट (नियमन व विकास) अधिनियम, २०१६ अंतर्गत प्रकल्प नोंदणीच्या तारीखेप्रमाणे नाही. पुढे कोर्टाने रेरा अधिकाऱ्यांना विक्री करारानुसार बांधकाम व्यावसायकाकडून नुकसान भरपाई घेण्याचे आदेश दिले गेले, या आदेशाद्वारे त्यातील पावित्र्य कायम ठेवले गेले आहे.

 

 

विक्रीसाठीच्या कराराबद्दलचे सर्वकाही

विक्रीसाठीच्या कराराचे महत्त्व

विक्रीसाठीच्या करारावर स्वाक्षरी करणे अनेक घटकात महत्वाचे ठरते. प्रथम, खरेदीदार आणि विक्रेत्याने करार केल्याचा हा कायदेशीर पुरावा आहे, ज्याच्या आधारे वाद झाल्यास भविष्यातील कारवाईचा निर्णय घेतला जाईल. तसेच, आपण गृह कर्जासाठी अर्ज करत असल्यास, विक्रीसाठी करारावर सही करेपर्यंत बँक आपला अर्ज स्वीकारणार नाही.

येथे लक्षात ठेवा की दोन्ही पक्षांना विक्रीच्या करारामध्ये ठेवलेल्या अटींचे पालन करावे लागेल. करारामध्ये नमूद केल्याप्रमाणे कोणत्याही अटींचा भंग करणार्‍या कोणत्याही पक्षास अन्य पक्षाने इच्छित असल्यास न्यायालयात ओढले जाऊ शकते. संबंधित सर्व पक्षांनी हे देखील लक्षात ठेवले पाहिजे की हा दस्तऐवज कायद्याच्या न्यायालयात कायदेशीर पुरावा म्हणून उद्धृत केला जाऊ शकतो आणि अटींचे पालन करण्यास सहमती दर्शविलेल्या सर्व लोकांनी कायदेशीररीत्या हे करण्यास भाग पाडले आहे.

 

विक्री करार मौखिक असू शकतो का?

मालमत्ता हस्तांतरण कायद्याच्या कलम ९ मध्ये असे म्हटले आहे की मालमत्तेचे टायटल मौखिक कराराद्वारे हस्तांतरित केले जाऊ शकते, जोपर्यंत कायदा स्पष्टपणे सांगत नाही की व्यवहाराच्या समाप्तीसाठी लेखी करार तयार करणे आवश्यक आहे. उदाहरणार्थ, १०० रुपयांपेक्षा कमी मूल्याच्या अचल मालमत्तेच्या बाबतीत, असे हस्तांतरण एकतर नोंदणीकृत साधनाद्वारे किंवा मालमत्तेच्या वितरणाद्वारे केले जाऊ शकते. असल्याने, अचल मालमत्तेचे मूल्य १०० रुपयांपेक्षा कमी असल्याने हे एक क्वचितच घडणारे प्रकरण असेल, बाकी सर्व विक्री करारांचे दस्तऐवजीकरण करावे लागेल आणि तोंडी करार पुरेसा होणार नाही.

 

मालमत्तेच्या नोंदणीच्या वेळी विक्री करार

मालमत्तेच्या नोंदणीच्या वेळी, घर खरेदीदारांना इतर महत्त्वाच्या कागदपत्रांच्या प्रतींसह, विक्रीचा करार देखील सादर करावा लागतो. खरेदीदार आणि विक्रेता यांच्यात पूर्वी केलेल्या करारावर आधारित, व्यवहार पूर्ण केला जात असल्याची खात्री अधिकार्‍यांसाठी करणे महत्त्वाचे आहे.

 

मालमत्तेसाठी विक्री करारचे स्वरूप

विक्रीसाठी हा करार तारीख ………………… महिना ………………. २०२१  या दिवशी, (विक्रेत्याचे नाव) ……….. चा रहिवासी …………….., यापुढे “विक्रेता” आणि (खरेदीदाराचे नाव) ………… चा मुलगा, रहिवासी ………………. (यापुढे  “खरेदीदार” असे म्हटले जाईल) यांच्या दरम्यान अंमलात आला.

कारण विक्रेता हा मालमत्तेचा एकमात्र आणि पूर्ण मालक आहे आणि खाली दिलेल्या शेड्यूलमध्ये पूर्णपणे स्पष्ट केलेले आहे:

आणि जेव्हा हे मान्य केले जात आहे की विक्रेता मालमत्ता विकेल आणि खरेदीदार ती मालमत्ता रु. ……………….. (शब्दात) सर्व बोजांशिवाय विकत घेईल.

 

आता हा विक्री साक्षीदारांचा करार खालीलप्रमाणे आहे:

 

  1. शेड्यूलमध्ये अधिक पूर्णपणे सेट केलेल्या मालमत्तेची किंमत रु. ………………… .. (रुपये ………………….) सर्व बोजांशिवाय आहे.
  2. खरेदीदाराने आजच्या दिवशी विक्रेत्याला कराराच्या योग्य कामगिरीसाठी बयाणा रकमेद्वारे रु.………………….(रुपये………………….) दिले आहेत, ज्याची पावती विक्रेता याद्वारे कबूल करतो आणि देण्याचे स्वीकारत आहे.
  3. कराराच्या कामगिरीची वेळ या तारखेपासून ………………… महिने असेल, आणि हे मान्य केले जाते की कामगिरीसाठी येथे निश्चित केलेली वेळ या कराराचे सार असेल.
  4. खरेदीदाराने विक्रेत्याला शिल्लक विक्री किंमत रु. ………… (रुपये………………………………………………) विक्री कराराच्या नोंदणीपूर्वी भरावी.
  5. विक्रेता सहमत आहे की तो विक्री कराराच्या नोंदणीपूर्वी मालमत्तेचा रिकामा ताबा खरेदीदारास देईल.
  6. विक्रेत्याने खरेदीदाराच्या किंवा त्याच्या नॉमिनीच्या किंवा नॉमिनीच्या नावे खरेदीदाराला आवश्यक असेल त्याप्रमाणे विक्री डीड अंमलात आणावी.
  7. विक्रेत्याने मालमत्तेचे सर्व टायटल डीड खरेदीदाराला किंवा त्याने नामनिर्देशित केलेल्या त्याच्या वकिलाला ………………. या कराराच्या तारखेपासून दिवसांची छाननी आणि मालमत्तेच्या शीर्षकाबाबत विक्रेत्याच्या वकिलाचे मत अंतिम आणि निर्णायक असेल. खरेदीदाराने विक्रेत्याला शीर्षकाच्या मान्यतेबद्दल त्याला किंवा त्याच्या वकिलाला टायटल डीड दिल्यानंतर ……………. दिवसात कळवावे.
  8. जर मालमत्तेला विक्रेत्याचे शीर्षक खरेदीदाराने मंजूर केले नाही, तर विक्रेता खरेदीदारास या कराराअंतर्गत मिळालेली आगाऊ रक्कम परत करेल आणि विक्रेत्याला आगाऊ रक्कम परत करण्यात अपयशी झाल्यास …………………. काही दिवसांनी तो त्याला ………………… टक्के प्रतिवर्ष व्याजासह परतफेड करण्यास जबाबदार असेल.
  9. जर खरेदीदाराने कराराचा भंग केला, तर आगाऊ रक्कम रु……………………. (रुपये………………….) जी त्याने विक्रेत्याला दिली ती जप्त होईल.
  10. जर विक्रेत्याने कराराचा भंग केला तर, विक्रेत्याने खरेदीदाराला आगाऊ रक्कम म्हणून प्राप्त केलेली रु……….. (रुपये ………………….) फक्त परत केली नाही तर तसेच खरेदीदाराला लिक्विडेटेड नुकसानीद्वारे समान रक्कम द्यावी.
  11. पॅरा ९ आणि १० सुप्रा मध्ये समाविष्ट असलेल्या कोणत्याही गोष्टी या विक्रीच्या कराराच्या विशिष्ट कामगिरीसाठी पक्षांच्या हक्कांवर प्रतिकूल परिणाम आणू शकत नाहीत.

(मालमत्तेचे वेळापत्रक)

ज्याच्या साक्षीने विक्रेते आणि खरेदीदार यांनी ………… दिवशी ……………………… महिना २०२१ साक्षीदारांच्या उपस्थितीत हा विक्रीसाठीचा करार केला :

 

साक्षीदार: विक्रेता

 

साक्षीदार: खरेदीदार

 

मालमत्तेचे नमुना वेळापत्रक

१.      महानगरपालिका क्रमांक/प्रभाग क्रमांक/प्लॉट क्र/खसरा क्र

२.      स्थान: मार्ग क्रमांक, नाव

३        ठिकाण/क्षेत्रः उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम

४        उप-जिल्हा मुख्यालय/तहसील/मंडल:

५        पोलीस चौकी

६        जिल्हा/राज्य

७        सर्व बाजूंचे मापन

८        प्लिंथ क्षेत्र/मजला क्षेत्र

९        चटई क्षेत्र

१०     फिक्स्चर

११     जमीन/इमारत वापरण्याची परवानगी:

 

तोंडी करारांना न्यायालयात आव्हान दिले जाऊ शकते का?

होय, तोंडी करारांना न्यायालयात आव्हान दिले जाऊ शकते परंतु ते गुंतागुंतीचे असू शकते. एका पक्षाची अप्रामाणिकता किंवा त्यांच्या कुकर्मांना सिद्ध करणे खूप कठीण आहे, कारण करार मौखिक आहे आणि कोणतेही कागदोपत्री पुरावे नाहीत.

 

विक्री करारा बद्दल सर्वकाही

विक्री करार हे कन्व्हेयन्स डीडसारखेच आहे काय?

जरी बहुतेक वेळा दोन संज्ञा परस्पर वापरल्या जात असताना ऐकायला मिळतात, तरीही विक्री करार आणि कन्व्हिजन डीड म्हणजे वेगवेगळ्या गोष्टी. विक्री करार हा मुळात कन्व्हेयन्स डीडचा एक प्रकार आहे, विस्तृत विचार केला तर गिफ्ट डीड, एक्सचेंज डीड, गहाणखत करार, लीज डीड इत्यादीं कन्व्हेयन्स डीडचेच अनेक प्रकार आहेत.

“मालमत्तेची मालकी एका व्यक्तीकडून दुसर्‍याकडे बदलणारी प्रत्येक प्रकारची कायदेशीर कागदपत्रे म्हणजे कन्व्हिएन्स डीड. त्या अर्थाने, विक्री करार हा देखील एक कन्व्हिएन्स डीड आहे. मालमत्ता कायद्यात तज्ज्ञ असलेले लखनऊचे वकील प्रभांशू मिश्रा म्हणतात, “खरेदीदारांना मालमत्ता खरेदीसाठी दोन कागदपत्रांची आवश्यकता आहे, असा विचार करून त्यांनी गोंधळून जाऊ नये.”

 

विक्री करार कार्यान्वित करण्यात अयशस्वी होण्याचा परिणाम

भारतीय नोंदणी अधिनियम, १९०८ नुसार, अशी स्थावर मालमत्ता ज्याचे मूल्य शंभर रुपयांपेक्षा जास्त आहे, अशा मालमत्तेचे हस्तांतरणामध्ये कोणताही करार हा नोंदणीकृत असणे आवश्यक आहे.

म्हणून, जर तुम्ही विक्रीसाठी असलेल्या कराराअंतर्गत कोणतीही मालमत्ता योग्य विक्री करार केल्याशिवाय खरेदी केली असेल, तर तुम्हाला विक्रीच्या कराराअंतर्गत हस्तांतरित करण्याच्या उद्देशाने केलेल्या मालमत्तेत कोणतेही हक्क किंवा अधिकार मिळणार नाही.

हा पूर्ण नियम मालमत्ता हस्तांतरण कायद्याच्या कलम ५३ ए अंतर्गत प्रदान केलेल्या वैशिष्ट्याच्या अधीन आहे. कलम ५३ ए मध्ये अशी तरतूद आहे की जिथे खरेदीदाराने हस्तांतरणाच्या अधीन असलेल्या मालमत्तेचा ताबा घेतला असेल तर कराराच्या अंतर्गत त्याच्या जबाबदार्‍याच्या पूर्ण भागाचे पालन करीत विक्रेता खरेदीदारास देण्यात आलेल्या ताब्यात अडथळा आणू शकत नाही. कलम ५३ ए प्रस्तावित हस्तांतरणास हस्तांतरकास कवच पुरवते आणि हस्तांतरणकर्त्यास अडथळा आणण्यापासून रोखतात, याची नोंद घ्यावी, परंतु त्याद्वारे मालमत्तेस खरेदीदाराचे नाव लागू होत नाही. मालमत्तेची मालकी अद्यापही  विक्रेत्याकडेच असते.

म्हणून, ज्या प्रकरणांमध्ये आपण विक्रीकरण्याच्या कराराच्या अंतर्गत कोणतीही मालमत्ता खरेदी केली असेल आणि ताब्यात घेतली असेल तर जोपर्यंत विक्री करार अंमलात आणला जात नाही आणि भारतीय नोंदणी अधिकार कायद्याद्वारे नोंदणी केली जात नाही. तोपर्यंत त्या मालमत्तेचे अधिकार विकासकाकडे कायम आहेत.

अशाप्रकारे हे स्पष्ट झाले की जंगम मालमत्तेतील अधिकार केवळ विक्री कराराद्वारे हस्तांतरित केले जाऊ शकतात. योग्य मुद्रांक व नोंदणीकृत विक्री करार नसताना, मालमत्ता खरेदीदारास अर्जित मालमत्तेमध्ये कोणतेही हक्क, पदवी किंवा अधिकार नसतात.

विक्री करार नोंदणीसाठी मुद्रांक शुल्क कोण भरते?

विक्रीपत्राच्या नोंदणीसाठी मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी शुल्क भरण्याची खरेदीदाराची जबाबदारी आहे.

विक्रीसाठीच्या कराराच्या नोंदणीसाठी मुद्रांक शुल्क कोण भरते?

विक्रीसाठी कराराच्या नोंदणीसाठी मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी शुल्क भरण्याची खरेदीदाराची जबाबदारी आहे.

विक्री करार नोंदणीनंतर विक्री करार अयशस्वी झाल्यास काय?

विक्री करार अंमलात आल्यानंतर मालमत्तेचा सौदा पूर्ण होऊ शकत नसल्यास, प्रत्येक पक्षाला विक्री करारामध्ये नमूद केलेल्या अटी व शर्तींच्या आधारे प्रकरण निकाली काढावे लागेल. खरेदीदाराच्या चुकांमुळे विक्री पूर्ण होऊ शकली नाही तर, विक्रेत्याला खरेदीदाराने दिलेली बयाणा ठेव किंवा टोकन पैसे परत न करण्याचा अधिकार असू शकतो. विक्री करार अयशस्वी होण्यासाठी विक्रेता जबाबदार असल्यास, त्याला खरेदीदाराला वेळ आणि मानसिक त्रासाची भरपाई द्यावी लागेल.

 

विक्री कराराचे स्वरूप

हे डीड ऑफ सेल ______________ या _______ दिवशी केले आणि अंमलात आणले गेले,

यांच्यामध्ये

श्री ____________________, यांचा मुलगा/पत्नी/मुलगी, श्री/स्वर्गवासी _______________ वय सुमारे _______ वर्षे, पॅन __________________, जातीनुसार ____________, राष्ट्रीयत्व भारतीय, _____________________________________________ येथे राहणारा, यापुढे “विक्रेता” (ज्या अभिव्यक्तीचा अर्थ असेल आणि त्याचा कायदेशीर समावेश असेल वारस, उत्तराधिकारी, स्वारस्य असलेले उत्तराधिकारी, निष्पादक, प्रशासक, कायदेशीर प्रतिनिधी आणि नियुक्त) एका भागाचे.

आणि

श्री ________________________________ चा मुलगा, सुमारे _______ वर्षे वयाचा, जातीनुसार_________, भारतीय भारतीय, पॅन धारक __________________, _____________________________________________ येथे राहणारा, यापुढे “खरेदी करणारा” (ज्या अभिव्यक्तीचा अर्थ असा असेल आणि त्यात त्याचे कायदेशीर वारस, उत्तराधिकारी, स्वारस्य, कार्यकारी, प्रशासक, कायदेशीर प्रतिनिधी आणि नियुक्ती यांचा समावेश असेल.) – दुसरा भागाचे.

विक्रेता आणि खरेदीदार यांना यापुढे एकत्रितपणे पक्ष आणि वैयक्तिकरित्या पक्ष म्हणून संबोधले जाईल.

जेव्हा विक्रेता हा पूर्णत: मालक आहे, आणि त्याच्याकडे __________ जमिनीच्या भागाचा ताबा आहे,  आणि त्याचा आनंद घेतो आहे, जी ____ डेसिमल आहे आणि __________या आर.एस. जागेमध्ये मध्ये प्लॉट क्रमांक ____, संबंधित एल आर प्लॉट क्रमांक ____, आर एस मध्ये नोंदवलेला आहे. खत्यान क्रमांक _____ आणि एलआर खत्यान क्रमांक ____, मौजे _____ येथे, जेएल क्रमांक _____, तौझी क्रमांक ______, पोलीस स्टेशन अंतर्गत __________, नोंदणी उपजिल्हा _________, ________________ जिल्ह्यातील, अधिक पूर्णपणे आणि विशेषतः वर्णन केलेल्या शेड्यूलमध्ये लेखी आहे आणि यानंतरचा “शेड्यूल प्रॉपर्टी” म्हणून उल्लेखला जाईल.

आणि जेव्हा शेड्यूल प्रॉपर्टी ही विक्रेत्याच्या मृत वडिलांची ___________ ची स्व-अधिग्रहित मालमत्ता होती आणि त्याने ती ______________ च्या कार्यालयात नोंदणीकृत _____________________ च्या _____________________ च्या ______________ चा मुलगा श्री __________________ याच्याकडून खरेदी केली होती. पुस्तक १, खंड क्रमांक ____, पृष्ठे ____ ते _____, वर्ष _____ साठी क्रमांक ___________.

आणि ज्यावेळी उक्त _________ _________ रोजी संपत्तीत मरण पावला तो त्याच्या मागे एकुलता एक मुलगा, श्री _______________, येथे विक्रेता, एकमेव कायदेशीर वारस म्हणून सोडून गेला.

आणि जेव्हा येथे विक्रेता, मृत व्यक्तीचा एकमेव कायदेशीर वारस म्हणून ____________, त्याच्या वडिलांच्या _____________ रोजी मृत्यू झाल्यापासून शेड्यूल मालमत्तेचा पूर्ण मालक बनला आहे आणि तेव्हापासून तो पूर्ण हक्क, टायटल आणि व्याजासह त्याचा आनंद घेत आहे आणि तो शेड्यूल मालमत्तेचे स्पष्ट आणि विक्रीयोग्य टायटल आहे.

आणि जेव्हा विक्रेत्याला त्याच्या वैयक्तिक वचनबद्धतेची आणि कौटुंबिक खर्चाची पूर्तता करण्यासाठी निधीची आवश्यकता असते तेव्हा त्याने शेड्यूल मालमत्ता विकण्याचा निर्णय घेतला आणि खरेदीदाराने ती खरेदी करण्यास सहमती दर्शविली.

आणि जेव्हा विक्रेत्याने शेड्यूल प्रॉपर्टी खरेदीदारास एकूण रु._________ (रुपये ___________________________) च्या मोबदल्यात विकण्यास, अभिव्यक्त करण्यास आणि हस्तांतरित करण्यास सहमती दर्शविली आणि येथे खरेदीदाराने वरील विचारासाठी ते खरेदी करण्यास सहमती दर्शविली आणि त्या परिणामात पक्षांनी प्रवेश केला. _________________ वर एक करार.

 

आता हे डीड ऑफ सेल साक्षीदार:

  1. वरील कराराच्या अनुषंगाने आणि विक्रेत्याला रोख/चेक/बँकड्राफ्टमध्ये फक्त रु._________ (रुपये ___________________________) ची रक्कम विचारात घेऊन आणि रु._________ (रुपये ___________________________) ची संपूर्ण मोबदला मिळाल्यावरच ( विक्रेता याद्वारे खरेदीदाराला पुढील पेमेंट करण्यापासून कबूल करतो, कबूल करतो, दोषमुक्त करतो, सोडतो आणि डिस्चार्ज करतो) विक्रेता याद्वारे पाण्याच्या मार्गांसह शेड्यूल मालमत्ता खरेदीदाराला विकतो, हस्तांतरित करतो, हस्तांतरित करतो आणि नियुक्त करतो, सुविधा, फायदे आणि उपभोग आणि सर्व मालमत्ता, हक्क, टायटल आणि विक्रेत्याच्या शेड्यूल मालमत्तेवर आणि त्यावरील हितसंबंध याद्वारे खरेदीदाराला पूर्णपणे आणि कायमस्वरूपी सूचित केले जातात.
  2. की विक्रेता याद्वारे खरेदीदाराशी खालीलप्रमाणे करार करतो:
    1. शेड्यूल मालमत्तेमध्ये शांतपणे आणि शांततेने प्रवेश केला जाईल आणि खरेदीदाराकडून कोणत्याही हस्तक्षेपाशिवाय, व्यत्यय किंवा त्रास न घेता किंवा त्याच्याद्वारे किंवा त्याच्या अंतर्गत दावा करणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीने त्याचा आनंद घेतला जाईल.
    2. विक्रेत्याला पूर्ण विक्रीच्या मार्गाने विकण्याचा, हस्तांतरित करण्याचा आणि खरेदीदाराला हस्तांतरित करण्याचा पूर्ण अधिकार, टायटल आणि पूर्ण अधिकार आहे आणि विक्रेत्याने असे काहीही केले नाही किंवा जाणूनबुजून असे काहीही भोगले नाही की ज्यायोगे शेड्यूल मालमत्ता विकण्याचा आणि सांगण्याचा त्यांचा हक्क आणि अधिकार खरेदीदार कमी झाला आहे.
  3. मालमत्तेवर कोणतेही बोजा, गहाणखत, शुल्क, धारणाधिकार, संलग्नक, दावा, मागणी, संपादनाची कार्यवाही किंवा कोणत्याही प्रकारची सरकारकडून आणि त्याद्वारे केली जाणारी कारवाई आणि विक्रेत्याने ते त्याच्या स्वत: च्या निधीतून भरणे सोडले पाहिजे. खरेदीदाराने नुकसान भरपाई करावी.
  4. विक्रेता याद्वारे खरेदीदारासह घोषित करतो की विक्रेत्याने या विक्री कराराच्या अंमलबजावणीच्या तारखेपर्यंत शेड्यूल प्रॉपर्टीच्या संदर्भात स्थानिक संस्था, महसूल, शहरी आणि इतर प्राधिकरणांचे सर्व कर, दर आणि इतर जाहिर रक्कम भरली आहे. खरेदीदार यानंतर सहन करील आणि त्याचे पैसे देतील. पूर्वीच्या कालावधीसाठी कोणतीही थकबाकी आढळल्यास, ती विक्रेत्याद्वारे सोडली जाईल/वहिली जाईल.
  5. विक्रेत्याने शेड्यूल मालमत्तेचा रिकामा ताबा ___________ रोजी खरेदीदारास सुपूर्द केला आहे आणि शेड्यूल मालमत्तेशी संबंधित मूळ टायटल दस्तऐवज याद्वारे या भेटवस्तूंच्या अंमलबजावणीच्या तारखेला सूचित केले आहे.
  6. की विक्रेता नेहमी आणि खरेदीदाराच्या किंमतीवर येथे विकलेल्या आणि सांगितल्या गेलेल्या मालमत्तेमध्ये खरेदीदाराला टायटल पूर्ण करण्यासाठी अशा सर्व कृती आणि कृत्ये पूर्ण करेल, नोंदणी करेल किंवा घडवून आणेल.
  7. विक्रेता याद्वारे करार करतो आणि हमी देतो की खरेदीदार सर्व सार्वजनिक नोंदी, स्थानिक संस्थेमध्ये त्याच्या नावाचे उत्परिवर्तन करण्याचा आणि खरेदीदाराच्या नावावर सर्व कागदपत्रे मिळविण्याचा हक्कदार आहे आणि या संदर्भात कोणतेही कृत्य पूर्ण करण्याचे वचन देतो.

 

मालमत्तेचे वेळापत्रक

_____ जमिनीचा तो सर्व तुकडा आणि भाग सुमारे _____ दशांश, स्थानावरील आणि आर.एस. मध्ये प्लॉट क्रमांक ____, संबंधित L.R. प्लॉट क्रमांक ____, R.S मध्ये नोंदवलेला, खत्यान क्रमांक ____ आणि एल आर खत्यान क्रमांक ____, मौजा _____ येथे, जे.एल. क्रमांक ____, तौझी क्रमांक _______, पोलीस स्टेशन ______ अंतर्गत, नोंदणी उपजिल्हा ______, ____________ जिल्ह्यात  स्थित आहे. खालील सीमा आधारे :

उत्तरेकडे:

दक्षिणेकडे:

पूर्वेला:

पश्चिमेकडे:

         यांच्या साक्षीने विक्रेते आणि खरेदीदार यांनी वर लिहिलेल्या दिवशी, महिना आणि वर्ष त्यांच्या स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत.

 

                                                  ______________________________

                                                             विक्रेता

                                                  ______________________________

                                                          खरेदी करणारा

साक्षीदार:

१.

२.

 

सामान्य प्रश्न (FAQs)

विक्रीसाठी करार म्हणजे काय?

विक्रीसाठी केलेला करार, भविष्यात मालमत्ता विक्री करण्याचा एक करार आहे. हा करार अटी व शर्ती निर्दिष्ट करतो ज्या अंतर्गत विचाराधीन मालमत्ता हस्तांतरित केली जाईल.

विक्री करार म्हणजे काय?

विक्री करार हा मुख्य कायदेशीर दस्तऐवज आहे ज्याद्वारे विक्रेता आपली मालमत्ता खरेदीदाराकडे हस्तांतरित करतो, ज्यास नंतर मालमत्तेचा पूर्ण मालकी हक्क मिळतो.

विक्रीसाठीचा करार आणि विक्री करारामध्ये काय फरक आहे?

विक्रीसाठी केलेला करार म्हणजे भविष्यात मालमत्ता योग्य मालकाकडे हस्तांतरित केली जाईल तर विक्री करार म्हणजे खरेदीदारास मालमत्तेच्या मालकीची वास्तविक हस्तांतरण.

(लेखक कर आणि गुंतवणूकीचे तज्ज्ञ असून ३५ वर्षांचा अनुभव आहे)

 

Was this article useful?
  • 😃 (29)
  • 😐 (5)
  • 😔 (4)

Comments

comments